Διατροφικές Συμβουλές

Trans λιπαρά οξέα: Πώς να τα περιορίσετε…

Γράφει: Δρ. Αναστάσιος Παπαλαζάρου

 

Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διδάκτωρ Χαροκοπείου Παν/μίου

 

Ακόμα και σήμερα που οι γνώσεις για τη διατροφή είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με παλαιότερα, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν μια από τις πιο συχνά εμφανιζόμενες ασθένειες. Μαζί με αυτό, τα ποσοστά παχυσαρκίας αυξάνονται, και μάλιστα φαίνεται ότι η ηλικία εμφάνισης της παχυσαρκίας όλο και μειώνεται. Τι συμβάλλει σε όλα αυτά ή τι συνήθως κατηγορούμε ότι ευθύνεται; Τα λίπη… αποτελούν το πιο ενοχοποιημένο συστατικό της διατροφής μας. Ανθυγιεινά, παχυντικά, «ύπουλα» και τελικά απαγορευμένα, ωστόσο βρίσκονται στην καθημερινότητά μας και μάλιστα κατά ένα μεγάλο μέρος. Πόσο καλά τα γνωρίζουμε και πόσο «βλαβερά» είναι τελικά;

 

Τα trans ή αλλιώς υδρογονωμένα λιπαρά οξέα αποτελούν μαζί με τα κορεσμένα λιπαρά τα «κακά» λιπαρά της διατροφής μας τα οποία δημιουργούνται κυρίως κατά τη θερμική επεξεργασία των τροφίμων και συναντώνται στα συσκευασμένα τρόφιμα όπως πατατάκια, κρουασάν και άλλα αρτοσκευάσματα. Όπως έχουν δείξει τα επιστημονικά δεδομένα καθώς και μεγάλοι οργανισμοί η πρόσληψη trans λιπαρών οξέων έχουν ιδιαίτερα επιβαρυντικές επιδράσεις στην υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος (αύξηση των επιπέδων της LDL - κακής χοληστερόλης, μείωση των επιπέδων της HDL – καλής χοληστερόλης), αλλά και με την εμφάνιση καρδιαγγειακών. Πρόσφατες διεθνείς διατροφικές οδηγίες συστήνουν την όσο το δυνατόν χαμηλότερη πρόσληψη trans λιπαρών οξέων, τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες, με σκοπό να μην ξεπερνά το 1-2% της συνολικής ενεργειακής πρόσληψης. Αυτό δείχνει ότι προφανώς δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τα trans λιπαρά από τη διατροφή μας είναι σημαντικό, όμως, να τα περιορίσουμε στο ελάχιστο.

 

Πόσα trans καταναλώνουμε, όμως, τελικά;

 

Στις ευρωπαϊκές χώρες η πρόσληψη των trans ποικίλλει. Το 1995-1996 η εκτιμώμενη μέση πρόσληψη trans ήταν μεταξύ 1,2-6,7 γραμμαρίων/ημέρα στους άνδρες και 1,7-4,1 γραμμαρίων/ημέρα στις γυναίκες, με τη χαμηλότερη πρόσληψη trans να έχει καταγραφεί στις Μεσογειακές χώρες. Ωστόσο, πρόσφατες διατροφικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η πρόσληψη trans στις περισσότερες χώρες της ΕΕ συνεχίζει να μειώνεται. Γιατί συμβαίνει αυτό; Πολλές βιομηχανίες τροφίμων έχουν καταφέρει να μειώσουν την περιεκτικότητα ή να «απαλλάξουν» πλήρως τα προϊόντα τους από τα trans λιπαρά, όπως συμβαίνει με τις κατεψυγμένες ζύμες, τις μαλακές μαργαρίνες, τα μπισκότα και τα κράκερς. Παράλληλα, επιβάλλεται σε όλες τις βιομηχανίες τροφίμων να αναγράφεται στη συσκευασία η περιεκτικότητα των τροφίμων σε trans λιπαρά.

 

Γι’ αυτό είναι σημαντικό πάντα μέσω των ετικετών τροφίμων να αξιολογούμε πόση ποσότητα είναι αυτή των trans και κορεσμένων λιπαρών που προσλαμβάνουμε. Τα συσκευασμένα τρόφιμα μας δίνουν αυτή τη δυνατότητα. Επιλέγοντας να χρησιμοποιήσουμε ένα υλικό που δεν περιέχει trans λιπαρά αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να βελτιώσουμε την ποιότητα της διατροφής μας, να πετύχουμε ισορροπία στα θρεπτικά συστατικά που προσλαμβάνουμε και να διατηρήσουμε την υγεία μας.


Τα προϊόντα της alfa είναι απαλλαγμένα από trans λιπαρά καθώς τόσο η επιλογή των πρώτων υλών όσο και η επεξεργασία των προϊόντων γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή καταλήγοντας στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Για προϊόντα που είναι «το alfa και το ω» για την καρδιά σας αναζητήστε τα προϊόντα που φέρουν το σύμβολο ποιότητας “χωρίς τρανς λιπαρά”!

 

Tips για να βάλετε «μέτρο» στην πρόσληψη «κακών» λιπαρών;

 

- Αντικαταστήστε τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα με ημιαποβουτυρωμένα.

 

- Αφαιρέστε το ορατό λίπος από το κρέας ή την πέτσα από το κοτόπουλο πριν το μαγείρεμα. Ζητήστε από τον κρεοπώλη σας άπαχο κρέας ή κιμά.

 

- Αποφύγετε τα τηγανιτά τρόφιμα, προτιμήστε να τα μαγειρέψετε στο grill όπως παράδειγμα μπορείτε να καταναλώσετε σνίτσελ ψητά αντί για τηγανιτά, οι πατάτες μπορούν να γίνουν σαν τηγανιτές στο grill κτλ.

 

- Περιορίστε την κατανάλωση έτοιμων γλυκών, αρτοσκευασμάτων και σφολιατοειδών σε 1-2 φορές το μήνα.

 

- Αντικαταστήστε τα κορεσμένα λίπη της διατροφής με πολυακόρεστα κατά το μαγείρεμα π.χ. επιλέξτε φυτικές μαλακές μαργαρίνες αντί του ζωικού βουτύρου.

 

- Συμβουλευτείτε πάντα τις ετικέτες τροφίμων στη βόλτα σας στο σούπερ μάρκετ